„— A, ma pani rację co pozostanie z niewolnictwa Kilka obojętnych dat panowania królów i wojen, jakieś wymysły o gimnastyce w miejsce pożytecznej pracy, jakaś zabawa błazeńska w matematykę dla dwunastoletnich mózgów dziecięcych — to zapewnie pozostanie. Co to jest szkoła Szkoła to codzienne nauczanie matki i codzienne lekcje ojca; natomiast szkoła książkowa — to coś takiego, co zostało wymyślone, instytucja kompbkująca życie z rozmysłem i czyniąca je trudniejszem do zniesienia począwszy od siódmego roku życia człowieka aż do jego śmierci. Książka, to słowo drukowane dla wszystkich i każdego z oddzielna, wypełnia świat niezadowoleniem i nieszczęściem, ilościowem wykształceniem, cywibzacją.
— A czy nie jest to jednak cokolwiek dziwne,
że zazwyczaj wszyscy ludzie — myślę, że wszyscy patrzą z uznaniem na tych, którzy się czego uczyli, a najwięcej na tego, który się uczył najwięcej — na uczonego
— Pani myśli, czy nie powinnoby to mię zastanowić 0, nie. Spoglądamy wszak z uznaniem na byle co, na konia — zwycięzcę w wyścigach, na narciarza —króla dnia dzisiejszego —w obu wypadkach szacunek mój miesza się z współczuciem dla zwierzęcia. Podnosimy się i odstępujemy swe krzesło kulawemu, słuchamy cierpliwie, aby jąkała wystękał z siebie swoje nicości, otwieramy drzwi przed damą, jak gdyby sama ona rąk nie miała —“(12)